Φεμινισμός & Συγχώρεση

(αρχική δημοσίευση 30/3/2025)

Με έχει απασχολήσει ξανά το θέμα της συγχώρεσης (με την έννοια του “υπάρχει χώρος για εσένα”) όπως και το θέμα της συλλογικής ζωής Vs Κλίκας στα κινήματα. Μιλούσα με μία συντρόφισσα πρόσφατα (και συχνά τον τελευταίο καιρό επανέρχεται η κουβέντα στο ότι είναι διαφορετικό να είμαστε “φίλες” και διαφορετικό να είμαστε “συντρόφια” και υπάρχουν πολλά επίπεδα οικειότητας και είναι σημαντικό να τα διαχωρίζουμε - ειδικά όταν αυτά έχουν κάπως καταρρεύσει μέσω των social media με την κατάρα της υπερ-οικειότητας). Και αυτά που της έγραψα νομίζω έχουν ενδιαφέρον και για άλλα άτομα.

Άρα κοινοποιώ:

“Πάντως, και το λέω συντροφικά, είναι πιο εύκολο για εμάς (για την ψυχική μας υγεία, για την ψυχή μας) και πιο στρατηγικά σωστό (για το κίνημα, για τη συλλογική ζωή, για την επανάσταση) να υποθέτουμε πως, όντως, αν κάτσεις κάτω με οποιοδήποτε άτομο – και ειδικά άλλες φεμινίστριες, όσο ελλιπής και να είναι ο φεμινισμός τους – θα βγάλει νόημα το δικό του σύμπαν, μέσα από το οποίο ερμηνεύουν τα πράγματα, και το οποίο αιτιολογεί τον τρόπο που κινείται η καθεμία και γιατί το θεωρεί ηθικά σωστό ίσως και αναγκαίο.

Είναι μία γαλήνια σκέψη. Και, επιμένω: στρατηγικά σωστή.

Όσες περισσότερες και όσο πιο συλλογικά, τόσο το καλύτερο. Με τις σωστές αποστάσεις πάντα - δεν είπαμε όλες να δουλεύουμε με όλες. Αλλά πρέπει να πάμε ενωτικά όσο μπορούμε γιατί πέρασαν δύσκολοι καιροί και θα έρθουν κι άλλοι.

Δεν έχουμε περιθώριο ούτε είναι σωστό να εφαρμόζουμε μεταξύ μας τα …"ασυγχώρητα” γιατί κι αυτό μία πρακτική “σωφρονισμού”/αστυνόμευσης είναι. Εσωτερικευμένη. Ναι, ναι - ξέρω: “τα έχουν/έχει κάνει σκατά”. Ε, κι εμείς τα έχουμε κάνει σκατά κατά καιρούς ή θεώρησαν άλλοι/ες ότι τα κάναμε, και στο δικό τους σύμπαν αυτό έβγαζε απόλυτο νόημα, με τις πληροφορίες που είχαν και με την ερμηνεία που μπορούσαν να δώσουν.

Η διαφορά μεταξύ της κλίκας και της συλλογικής ζωής είναι να μπορούμε να συνυπάρξουμε με ανθρώπους που δεν συμπαθούμε, που μας τριγκεράρουν, που μας έχουν πληγώσει, στεναχωρήσει, προδώσει – ξαναλέω: με τις κατάλληλες αποστάσεις.

Και δεν το παίζω δασκάλα - μπορεί κι εσύ να το βλέπεις έτσι απλά να το εκφράζεις με άλλα λόγια, ή να είσαι σε άλλη φάση διαχείρισης του πόνου/θυμού.

Ομως ο εχθρός είναι ενωμένος και είναι απέναντί μας. Και ξέρει, χωρίς αμφιβολίες, ότι όλες εμείς είμαστε εχθρές του. Το μέτωπο έχει ήδη οριστεί και είμαστε όλες μέσα. Οσο μπορούμε, να μην το σπάσουμε. Ως “μέτωπο”, πάντα, ξαναλέω.

Νομίζω με καταλαβαίνεις. Κι εμείς οι δύο άλλωστε έχουμε εξοργίσει/misunderstand η μία την άλλη. […] ακραίες αντισυντροφικές συμπεριφορές όπως φυσικά το ίδιο θα σου πει και η άλλη πλευρά για εμένα, όταν ασκώ κριτική). Και πόσα αλλα τέτοια παραδείγματα. Άλλωστε για αυτό πάντα γράφω το “at war being sisters - it wasn’t always easy, but it was never dull” στις συντρόφισσες, όπως έχω κάνει και σε εσένα.

Δεν είναι εύκολο, και πρέπει να συνεχίσουμε να μαθαίνουμε, να μαθαίνουμε η μία από την άλλη, να επανεξετάζουμε τη στρατηγική μας και την προσέγγισή μας στους αγώνες και στο κίνημα, ειδικά όσο αλλάζουν και οι συνθήκες γύρω μας και γίνονται χειρότερες και κυριολεκτικά αυτοκτονούν, δολοφονούνται ή αναπηροποιούνται όλα τα συντρόφια γύρω μας. Εκτος αν σαπίζουν στη φυλακή… κτλ “

Ελπίζω να είναι βάλσαμο και για κάποιο άλλο άτομο αυτή η σκέψη. Και, ξαναλέω, είναι και στρατηγικά σωστή.

Με αγάπη,

You sis/sib. x

ΥΓ:

Μπορούμε να λέμε #RestorativeJustice κτλ, αλλά υπάρχει και η βιωμένη τους πλευρά.